سيد علي اكبر قرشي
281
قاموس قرآن ( فارسي )
آن مطلق زمان و دوران است يعنى آسمانها و زمين را خداوند در شش زمان و شش وقت آفريد ، شايد هر يك ميليونها سال طول كشيده باشد . * ( « فَعَقَرُوها فَقالَ تَمَتَّعُوا فِي دارِكُمْ ثَلاثَةَ أَيَّامٍ » ) * هود : 65 . در اين گونه آيات شبها نيز داخل در يوماند و اطلاق ايّام روى عنايتى است . ايام الله * ( « وَلَقَدْ أَرْسَلْنا مُوسى بِآياتِنا أَنْ أَخْرِجْ قَوْمَكَ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ وَذَكِّرْهُمْ بِأَيَّامِ الله . . . » ) * ابراهيم : 5 . مراد از ايّام الله ظاهرا روزهائى است كه قدرت خدا در آنها بيشتر ظاهر شده و قدرت مقاومت از دست بشر رفته و خواهد رفت مانند بلاهائيكه قوم نوح ، هود ، صالح و غير هم عليهم السلام گرفتار گشتند و مانند روز مرگ و روز آخرت . مىشود گفت مراد از آن در آيه عذابهائى است كه بقوم پيامبران گذشته نازل گشته است . يعنى موسى را با آيات خويش فرستاديم كه قومت را از تاريكيها بسوى نور ايمان و سعادت بيرون كن و ايّام خدا و عذابهاى اقوام گذشته را كه در اثر نافرمانى از پيامبران گرفتار شدند به آنها يادآورى كن . در بعضى از روايات نعمتها نيز مثل عذابها از ايام خدا شمرده شده در تفسير الميزان از معانى الاخبار صدوق منقول است كه امام باقر و صادق عليهما السلام فرمودهاند : « ايّام الله ثلاثة : يوم القائم و يوم الكرّة و يوم القيامة » روزهاى خدا سه تا است روز قيام قائم عليه السّلام ، روز رجعت و روز قيامت . و از تفسير قمى نقل شده : « ايّام الله ثلاثة : يوم القائم و يوم الموت و يوم القيامة . ظاهرا مراد بيان مصداق است نه حصر ايّام خدا در سه روز . يومئذ : * ( « يَقُولُ الإِنْسانُ يَوْمَئِذٍ أَيْنَ الْمَفَرُّ » ) * قيامة : 10 . يومئذ بمعنى آن روز است ، اضافه شدن لفظ يوم و حين به « اذ » مشهور است ابن هشام در معنى گفته : « اذ » در اين صورت اسم زمان مستقبل است ولى جمهور نحات آن را قبول